Những ngày giáp Tết Nguyên đán, thôn Cẩm Hoàng, xã Xuân Cẩm (tỉnh Bắc Ninh) khoác lên mình gam màu rực rỡ của hoa đào. Dọc những con đường làng, sắc hồng phơn phớt của đào trải dài đến tận chân ruộng, xen lẫn tiếng người hỏi mua, mặc cả, tiếng xe chở đào ra vào tấp nập. Không khí nhộn nhịp ấy báo hiệu một mùa Tết ấm no đang về với người dân nơi đây.
Rẽ hướng từ lúa sang trồng đào
Ít ai ngờ rằng, vùng quê từng thuần nông thôn Cẩm Hoàng quanh năm gắn với cây lúa này lại có ngày “đổi đời” nhờ một loại cây trồng chỉ cho thu hoạch đúng một vụ trong năm. Từ những thửa ruộng manh mún, hiệu quả thấp, người dân Cẩm Hoàng đã mạnh dạn chuyển hướng sang trồng đào Tết, biến ngôi làng nhỏ ven sông thành “làng Nhật Tân” trên đất Bắc Ninh.
Đào tại làng Cẩm Hoàng được người nông dân uốn thế cẩn thận
Mấy ngày nay, bà Ngô Thị Súc ở thôn Cẩm Hoàng gần như không có thời gian nghỉ tay. Hết tỉa cành, chỉnh thế cho những gốc đào sắp xuất vườn, bà lại tất bật tiếp khách đến xem, chọn và đặt mua đào Tết. Những gốc đào được chăm sóc kỹ lưỡng, nụ dày, hoa hồng thắm, khiến khách vừa bước vào vườn đã không khỏi trầm trồ.
Nhớ lại những năm trước, bà Súc cho biết gia đình từng sống chủ yếu nhờ mấy sào ruộng lúa. “Làm lúa vất vả quanh năm nhưng thu nhập chẳng đáng là bao. Có năm mất mùa, cả nhà phải chắt chiu từng đồng”, bà Súc kể.
Để mưu sinh, bà từng rời quê ra làng đào Nhật Tân (Hà Nội) làm thuê cho các chủ vườn. Chính quãng thời gian ấy đã giúp bà học hỏi được kỹ thuật trồng và chăm sóc đào, từ cách chọn giống, tuốt lá, hãm nụ cho đến điều chỉnh thời điểm nở hoa đúng dịp Tết.
Khoảng 6 năm trước, khi trở về quê, nhận thấy đồng đất ở Cẩm Hoàng phù hợp, bà Súc quyết định thử nghiệm trồng đào. Ban đầu chỉ vài chục gốc, vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Thấy hiệu quả rõ rệt, bà mạnh dạn mở rộng diện tích.
“Vụ đào Tết, gia đình tôi thu được hàng chục triệu đồng. So với trồng lúa trước kia thì cao gấp hàng chục lần. Nhờ cây đào, kinh tế gia đình ổn định hơn rất nhiều”, bà Súc chia sẻ.
Không chỉ bà Súc, nhiều hộ dân ở Cẩm Hoàng cũng bén duyên với cây đào từ những chuyến đi làm thuê xa quê. Ông Nguyễn Văn Tình (47 tuổi), một trong những người có thâm niên trồng đào trong làng cho biết, ông bắt đầu ra Nhật Tân làm thuê từ năm 2011.
“Lúc đầu chỉ nghĩ đi làm kiếm thêm thu nhập, nhưng càng làm càng thấy cây đào có giá trị kinh tế cao. Khi đã nắm được kỹ thuật, tôi quyết định về quê trồng đào lập nghiệp”, ông Tình nói.
Ông Nguyễn Văn Tình đổi đời từ cây đào
Đến nay, vườn đào của ông Tình có hàng trăm gốc, đủ các loại đào tán tròn, đào thế, phục vụ nhiều phân khúc khách hàng. Mỗi vụ Tết, gia đình ông có thể thu về cả trăm triệu đồng.
Theo ông Tình, năm nay thời tiết thuận lợi, đào sinh trưởng tốt, nụ đều, hoa đẹp và nở đúng dịp Tết. “Chỉ cần bán hết vườn đào là coi như có nguồn vốn cho cả năm, vừa trang trải cuộc sống, vừa đầu tư cho vụ sau”, ông chia sẻ.
Làng quê “thay da đổi thịt” nhờ đào Tết
Ông Nguyễn Văn Hải, Trưởng thôn Cẩm Hoàng cho biết, khoảng 20 năm trước, Cẩm Hoàng vẫn là vùng đất thuần nông, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Việc chuyển đổi từ cây lúa sang cây đào ban đầu gặp không ít băn khoăn, lo lắng.
“Mới đầu chỉ vài hộ trồng thử, quy mô nhỏ. Thấy hiệu quả kinh tế cao, các hộ khác học theo. Dần dần, diện tích đào được mở rộng, thay thế những thửa ruộng lúa kém hiệu quả”, ông Hải nói.
Đến nay, toàn thôn có hơn 300 hộ trồng đào với diện tích hàng chục héc-ta. Nhiều hộ trồng quy mô lớn có thể thu về hàng trăm triệu đồng mỗi vụ Tết. Nhờ cây đào, bộ mặt làng quê thay đổi rõ rệt: nhà cửa khang trang, đường làng ngõ xóm được bê tông hóa, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng nâng cao.
Không chỉ mang lại thu nhập chính cho các hộ trồng đào, nghề này còn tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động địa phương, nhất là vào dịp cuối năm với các công việc như tuốt lá, đào bầu, vận chuyển đào.
Khách hàng mua đào ở làng Cẩm Hoàng bán Tết
Mô hình trồng đào ở thôn Cẩm Hoàng là hướng đi hiệu quả trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Thời gian tới, địa phương định hướng người dân sản xuất theo hướng bền vững, chú trọng chất lượng, từng bước xây dựng thương hiệu đào Cẩm Hoàng gắn với thị trường Tết.
Giữa những ngày cuối năm, đứng giữa cánh đồng đào đang độ bung nụ, khó ai có thể tin rằng nơi đây từng là vùng quê chỉ trông chờ vào cây lúa. Từ những chuyến đi làm thuê xa quê, người dân Cẩm Hoàng đã mang về không chỉ kỹ thuật trồng đào, mà còn là khát vọng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Và mỗi độ xuân về, sắc hồng của đào lại tiếp tục viết nên câu chuyện đổi đời cho một làng quê Bắc Ninh - nơi cây đào Tết đã trở thành biểu tượng của no ấm và hy vọng.
