Hội nghị “Đánh giá kết quả mô hình sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ trong sản xuất lúa theo hướng tuần hoàn”

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông Bắc Ninh, lãnh đạo UBND phường, Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Trạm Lộ, cùng đông đảo nông dân, các Tổ hợp tác, Hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn phường.

Xử lý rơm, rạ bằng chế phẩm sinh học QL01 và Bio-xanh giúp cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, mô hình “Sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ trong sản xuất lúa theo hướng tuần hoàn” được Trung tâm Khuyến nông Bắc Ninh triển khai năm 2025. Mô hình đã sử dụng giống lúa ĐH12, chế phẩm sinh học QL01 và Bio-xanh, với quy mô 80ha, tại phường Trạm Lộ 40 ha, phường Thuận Thành 40 ha ở cả vụ Xuân và vụ Mùa đã đem lại kết quả khả quan.

Để có thêm cơ sở khẳng định hiệu quả mô hình, vụ Xuân năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Bắc Ninh tiếp tục phối hợp với Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Trạm Lộ triển khai mô hình với diện tích 10 ha.

Tham gia mô hình, các hộ nông dân được hỗ trợ 50% giá giống lúa, 50% lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Đồng thời, được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn đầy đủ quy trình sản xuất từ khâu làm đất, gieo cấy, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh.

Tại hội nghị, các hộ dân tham gia mô hình đánh giá cao hiệu quả mà mô hình mang lại. Nhiều hộ cho biết, trước đây sau mỗi vụ thu hoạch, phần lớn rơm rạ thường bị đốt bỏ gây ô nhiễm môi trường và lãng phí nguồn hữu cơ. Sau khi được hướng dẫn áp dụng chế phẩm sinh học, người dân đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất, tận dụng rơm rạ làm nguồn phân hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp. Chế phẩm Bio-xanh đã phát huy hiệu quả rõ nét trong quá trình ủ rơm rạ thành phân hữu cơ. Sau thời gian ủ, rơm rạ phân hủy nhanh, tạo thành nguồn phân hữu cơ giàu dinh dưỡng, góp phần cải tạo đất, nâng cao độ phì nhiêu và tăng khả năng giữ ẩm cho đồng ruộng.

Đặc biệt, sau khi xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học, lượng phân bón hóa học sử dụng trong vụ tiếp theo giảm khoảng 20% nhưng cây lúa vẫn sinh trưởng phát triển tốt, năng suất ổn định. Trung bình, người dân giảm được từ 1,2–1,5 triệu đồng chi phí phân bón/ha/vụ. Bên cạnh đó, cây lúa khỏe, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt nên số lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cũng giảm, góp phần tiết kiệm thêm chi phí sản xuất và công lao động. Chính vì vậy mô hình đã cho hiệu quả kinh tế tăng khoảng 6,2 triệu đồng/ha/vụ so với canh tác truyền thống.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Chủ tịch UBND phường Trạm Lộ cho biết, mô hình “Sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ trong sản xuất lúa theo hướng tuần hoàn của Trung tâm Khuyến nông triển khai là một bước đi đột phá, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh tại địa phương. Việc ứng dụng các loại chế phẩm không chỉ giúp đẩy nhanh quá trình phân hủy, làm tơi xốp tầng đất mặt và tăng cường hệ vi sinh vật có lợi, mà còn ngăn chặn hiệu quả các mầm bệnh tiềm ẩn trong rơm rạ, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho canh tác lúa bền vững”.

Ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Chủ tịch UBND phường Trạm Lộ  phát biểu tại hội nghị

Kết luận tại hội nghị, ông Trần Xuân Dẫn - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Bắc Ninh nhấn mạnh, trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, rơm rạ không còn là phụ phẩm bỏ đi mà đã trở thành nguồn tài nguyên hữu ích nếu được xử lý đúng cách. Việc áp dụng các chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ ngay trên đồng ruộng và tận dụng rơm rạ để ủ thành phân hữu cơ là giải pháp thiết thực giúp giảm chi phí sản xuất, cải tạo đất, hạn chế sâu bệnh và nâng cao hiệu quả canh tác. Ông Dẫn đề nghị các địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân thay đổi tập quán đốt rơm rạ sau thu hoạch; đồng thời tăng cường ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, cơ giới hóa trong thu gom và xử lý phụ phẩm nông nghiệp nhằm từng bước hình thành nền sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện với môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với những ưu điểm vượt trội về cả hiệu quả kinh tế lẫn lợi ích môi trường, mô hình sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ trong sản xuất lúa theo hướng tuần hoàn đang được kỳ vọng sẽ trở thành quy trình kỹ thuật tiêu chuẩn, góp phần mở ra hướng đi mới cho nền nông nghiệp tuần hoàn tại địa phương trong thời gian tới.