Trong những năm gần đây, cùng với việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, nhiều mô hình chăn nuôi mới đã mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân trên địa bàn. Tiêu biểu trong số đó là chị Nguyễn Thị Hạnh, tổ dân phố Hạ Lát, phường Vân Hà, người đã thành công với mô hình nuôi hươu lấy nhung và xây dựng thương hiệu Nhung hươu Bổ Đà.
Ít ai biết rằng trước khi gắn bó với nghề nuôi hươu, chị Hạnh từng có công việc ổn định tại một công ty lớn ở Hà Nội. Tuy nhiên, với bản tính năng động, yêu thích kinh doanh từ nhỏ cùng niềm đam mê với nông nghiệp, chị luôn trăn trở tìm kiếm một hướng đi mới để phát triển kinh tế gia đình ngay trên mảnh đất quê hương.
Nhận thấy gia đình có nhiều lợi thế sẵn có như quỹ đất rộng để xây dựng chuồng trại, diện tích đất lớn để trồng cỏ voi làm nguồn thức ăn chủ động cho đàn hươu, cùng nguồn lao động nhàn rỗi trong gia đình khi anh chị em chưa có việc làm ổn định, chị Hạnh đã quyết định đầu tư phát triển mô hình nuôi hươu lấy nhung.
Để chuẩn bị kỹ lưỡng cho hướng đi mới này, chị đã cùng anh trai chồng trực tiếp đến các trang trại nuôi hươu quy mô lớn tại Hà Tĩnh - nơi được coi là "thủ phủ" nuôi hươu của cả nước, để học tập kỹ thuật chăn nuôi, chăm sóc, khai thác nhung và kinh nghiệm quản lý đàn.
Năm 2024, sau thời gian tích lũy kiến thức thực tế, chị Hạnh bắt đầu xây dựng đàn hươu với quy mô 40 con giống ở nhiều độ tuổi khác nhau, bao gồm hươu sinh sản và hươu khai thác nhung. Trong quá trình chăm sóc đàn hươu, gia đình chị Hạnh đặc biệt chú trọng áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất và chất lượng nhung. Chuồng nuôi được xây dựng thông thoáng, sạch sẽ, bảo đảm ấm về mùa đông và mát về mùa hè. Nguồn thức ăn cho đàn hươu chủ yếu là cỏ voi do gia đình tự trồng kết hợp với các loại lá cây tự nhiên và thức ăn tinh bổ sung theo từng giai đoạn sinh trưởng. Công tác vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại, theo dõi sức khỏe và phòng bệnh cho đàn hươu được thực hiện thường xuyên. Đặc biệt, đối với hươu đực, cần bổ sung thêm tinh bột như cám ngô, cám gạo, bột đậu tương... ở giai đoạn hươu phát triển nhung nhằm nâng cao sản lượng và chất lượng nhung thu hoạch.
Mặc dù đây là mô hình còn khá mới tại địa phương, song nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, chủ động nguồn thức ăn và chăm sóc bài bản, đàn hươu của chị Hạnh phát triển khỏe mạnh, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Đến nay, quy mô đàn hươu của gia đình đã tăng lên khoảng 60 con. Theo chị Hạnh, mỗi con hươu trưởng thành trung bình cho thu hoạch từ 1 đến 1,2 kg nhung mỗi năm. Với giá bán nhung tươi dao động từ 18 đến 20 triệu đồng/kg, đây là nguồn thu nhập ổn định và có giá trị kinh tế cao.
Đối với hươu đực, cần bổ sung thêm tinh bột ở giai đoạn hươu phát triển nhung nhằm nâng cao sản lượng và chất lượng nhung thu hoạch.
Không chỉ tập trung vào khai thác nhung thương phẩm, chị Hạnh còn chú trọng phát triển đàn giống và liên kết sản xuất với các hộ chăn nuôi khác. Năm 2025, doanh thu từ hoạt động bán hươu giống của gia đình và các trang trại liên kết đạt khoảng 700 - 800 triệu đồng. Đây là kết quả đáng ghi nhận đối với một mô hình mới phát triển trong thời gian ngắn.
Nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, chị Hạnh đã xây dựng thương hiệu Nhung hươu Bổ Đà và tập trung phát triển các sản phẩm chế biến. Hiện nay, sản phẩm nhung hươu ngâm mật ong Bổ Đà đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, từng bước khẳng định chất lượng trên thị trường và tạo nền tảng quan trọng để mở rộng thị trường tiêu thụ. Sản phẩm của cơ sở hiện được nhiều khách hàng tại Bắc Kạn, Yên Bái, Hà Nội và nhiều địa phương khác quan tâm, lựa chọn.
Chị Nguyễn Thị Hạnh với sản phẩm nhung hươu ngâm mật ong Bổ Đà
Không dừng lại ở đó, chị Hạnh hiện đang đầu tư xây dựng nhà xưởng mới với quy mô lớn hơn nhằm hoàn thiện quy trình sơ chế, chế biến, đóng gói sản phẩm theo hướng khép kín, bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm. Trong thời gian tới, cơ sở dự kiến đưa ra thị trường nhiều sản phẩm mới như nước tăng lực từ nhung hươu, rượu ngâm nhung hươu, cháo dinh dưỡng và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe khác, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng.
Điều đáng quý ở chị Hạnh không chỉ là tinh thần dám nghĩ, dám làm mà còn là sự sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với cộng đồng. Chị thường xuyên hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi cho các hộ dân có nhu cầu phát triển đàn hươu, đồng thời hỗ trợ liên kết tiêu thụ, bao tiêu sản phẩm đầu ra. Từ đó, nhiều hộ dân đã mạnh dạn tiếp cận mô hình mới, mở ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững tại địa phương.
Mô hình nuôi hươu lấy nhung của chị Hạnh là minh chứng cho sự năng động, sáng tạo của người nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, gắn sản xuất với chế biến và xây dựng thương hiệu sản phẩm. Mô hình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao cho gia đình mà còn góp phần tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và mở ra hướng đi mới cho sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
